У Грузіі з'явілася свая «паліцыя нораваў»? Баец ММА стварыў рух у абарону «традыцыйных каштоўнасцяў» — яго ўжо падазраюць у сувязях з уладамі і нападах на апанентаў

У канцы ліпеня ў Грузіі заявіў пра сябе новы грамадскі рух «Нацыянальнае пакаленне», які абвясціў сваёй мэтай «імгненнае рэагаванне» на любыя абразы нацыянальных традыцый, рэлігіі і гісторыі. Праваабаронцы і грамадзянская супольнасць асцерагаюцца, што ў краіне фармуецца вулічная «паліцыя нораваў», якая дзейнічае ў інтарэсах уладаў.

«Doberman Media» (на просьбу чытача) распавядае, што вядома пра гэтую арганізацыю і як яна ўпісваецца ў кансерватыўны паварот грузінскай палітыкі.

Што гэта за рух і хто яго ўзначальвае?

Заснавальнікам арганізацыі стаў баец змяшаных адзінаборстваў (ММА) Гіоргі Картвелішвілі. Паводле яго слоў, рух будзе абараняць «традыцыйныя каштоўнасці» і культуру Грузіі. Пры гэтым метады гэтай абароны застаюцца няяснымі: Картвелішвілі паабяцаў «імгненна рэагаваць» на тое, што палічыць абразлівым, і падкрэсліў, што ўдзельнікі групы гатовыя несці адказнасць за свае дзеянні і нават «пайсці ў турму».

Першыя інцыдэнты: збіццё коміка

Пытанне пра тое, што менавіта азначае «імгненнае рэагаванне», стала асабліва вострым пасля нападу на коміка Анісэ Акрыяшвілі. 22 ліпеня яго жорстка збілі ля ўласнага дома ў Тбілісі. Інцыдэнту папярэднічала кампанія ў праўладных СМІ, якія распаўсюджвалі фрагмент яго выступу пра пісьменніка Нодара Думбадзэ.

Хоць юрысты заклікаюць да асцярожнасці ў ацэнках непасрэднай сувязі «Нацыянальнага пакалення» з гэтым нападам, Картвелішвілі адкрыта падтрымаў затрыманага па справе, назваў яго сваім сябрам і запатрабаваў выбачэнняў ад самога збітага коміка. Кампанія ў абарону нападнікаў будавалася на тым, што іх дзеянні былі «рэакцыяй на абразу нацыянальных каштоўнасцей».

Чаму праваабаронцы б'юць трывогу?

Грузінская асацыяцыя маладых юрыстаў (GYLA) лічыць, што «Нацыянальнае пакаленне» можа стаць механізмам нефармальнага кантролю і запалохвання крытыкаў улады. Юрысты звяртаюць увагу на некалькі трывожных прыкмет:

• Агрэсіўная рыторыка: рух абвяшчае барацьбу супраць «людзей са скажонай ідэалогіяй», якія фінансуюцца з-за мяжы.
• Супадзенне наратываў: лозунгі арганізацыі амаль даслоўна паўтараюць выступленні чыноўнікаў і ідэалогію кіроўнай партыі «Грузінская мара».
• Сілавы патэнцыял: адвакат Барыс Куруа мяркуе, што гатоўнасць удзельнікаў «ісці ў турму» наўпрост указвае на іх намер здзяйсняць злачынствы.

Ці звязана гэта з уладамі або Расіяй?

Палітычны аглядальнік Гела Васадзэ вылучае дзве асноўныя версіі з'яўлення руху: спроба «злавіць хайп» або канкрэтная замова. Замоўцамі могуць выступаць як грузінскія ўлады, так і «структуры з поўначы» (з Расіі), паколькі рыторыка абароны каштоўнасцей актыўна прасоўваецца менавіта ў гэтым кірунку.

Юрыст Амар Пурцэладзэ адзначае, што калі рух ствараецца людзьмі, блізкімі да ўлады, і накіраваны супраць ідэалагічных апанентаў, гэта падрывае вяршэнства закона. Пры гэтым эксперты сумняваюцца ў масавай падтрымцы такой арганізацыі, паколькі падобныя палітычныя праекты ў Грузіі раней часта цярпелі няўдачу.

Кантэкст: кансерватыўны паварот Тбілісі

З'яўленне «Нацыянальнага пакалення» адбываецца на фоне афіцыйнай палітыкі ўладаў. У 2024 годзе парламент Грузіі ўжо прыняў закон аб «сямейных каштоўнасцях», які Еўракамісія назвала дыскрымінацыйным у дачыненні да ЛГБТК-супольнасці.

Прэм'ер-міністр Іраклій Кабахідзэ таксама не выключае новых заканадаўчых мер для абароны «нацыянальнай ідэнтычнасці». Такім чынам, дзейнасць Картвелішвілі фактычна дапаўняе дзеянні ўрада на ўзроўні «вулічнага актывізму».

У матэрыяле выкарыстаны факты з артыкула на Deutsche Welle