“Я выключаю святло, калі займаюся сексам”. Пра тое, як гей-культура вучыць ненавідзець сваё цела

Часам самыя дакладныя тэксты пішуць не рэдакцыя, а вы. Гэты тэкст даслаў адзін з нашых чытачоў. Мы публікуем яго амаль без праўак — толькі прапусцілі праз ІІ, каб прыбраць дробныя памылкі. Аўтар не захацеў называць імя і папрасіў не даваць псеўданім — каб гэты тэкст быў пра кожнага, хто апынуўся ў такой сітуацыі. Калі ў вас таксама ёсць гісторыя, якой хочацца падзяліцца, дасылайце яе праз гэту форму — ананімна ці не.

Мне трыццаць дзевяць гадоў, і я дагэтуль выключаю святло, калі займаюся сэксам.

Не заўсёды. Не з кожным. Але калі прыходзіць нехта новы — нехта, чыё цела я яшчэ не паспеў вывучыць на памяць, хто яшчэ не бачыў мяне ў поўны рост пры дзённым святле — я цягнуся да выключальніка амаль аўтаматычна. Жэст настолькі звыклы, што я доўга не заўважаў, што раблю гэта наогул. Пакуль адзін мужчына не спыніў маю руку і не спытаў: «Навошта?»

Я не знайшоў адказу. Сказаў нешта пра атмасферу. Ён не паверыў. Я таксама.

Сорам, звязаны з целам у сексе, — гэта не пра знешнасць. Дакладней, не толькі пра яе. Гэта пра разрыў паміж тым, якім ты хочаш здавацца жаданым, і тым, якім ты адчуваеш сябе знутры. І гэты разрыў у гей-мужчын, па маіх назіраннях — асабістых — асабліва вялікі. Бо мы выраслі ў культуры, дзе наша цела было альбо нябачным, альбо аб’ектам насмешак. А потым трапілі ў супольнасць, дзе цела стала галоўнай валютай.

Я думаў. Думаю дагэтуль.

Упершыню я па-сапраўднаму ўсвядоміў, што не люблю сваё цела ў ложку, мне было дваццаць два. Я ляжаў побач з мужчынам, які мне падабаўся, і замест таго каб адчуваць нешта добрае, я думаў пра свой жывот. Пра тое, як ён выглядае збоку. Пра тое, ці не занадта я пацею. Пра тое, куды дзець рукі, каб плечы здаваліся шырэй.

Секс быў нядрэнны. Але я ў ім амаль не прысутнічаў. Я назіраў за сабой збоку — як строгі рэжысёр, незадаволены акцёрам.

Гэта называецца «спектатарынг» — тэрмін з сексалогіі, які абазначае стан, калі чалавек падчас сэксу думкамі выходзіць са ўласнага цела і пачынае ацэньваць сябе звонку. Прыдумаў яго даследчык Уільям Мастэрс яшчэ ў шасцідзясятых, але я даведаўся гэтае слова толькі гадоў у трыццаць. Да таго думаў, што проста крыху трывожны. Ці недастаткова раскаваны. Ці недастаткова прыгожы.

Высветлілася — не адзін такі. Высветлілася — гэта вельмі распаўсюджаная рэч, асабліва сярод мужчын, якія раслі, пастаянна адчуваючы, што іх цела — не зусім тое, што трэба.

У нас, гей-мужчын, ёсць асаблівы від цялеснага сораму, які рэдка называюць сваім імем.

Гэта не проста «мне не падабаецца мая фігура». Гэта нешта больш складанае, звязанае з тым, як мы наогул навучыліся ўспрымаць сваё цела. Большасць з нас вырасла ў сем’ях, дзе ніхто не казаў пра гомасэксуальнасць як пра нешта нармальнае. Мы не бачылі сябе ў кіно, у кнігах, у размовах дарослых — ці бачылі, але ў выглядзе карыкатур, трагедый, папярэджанняў. Наша цела з самага пачатку было звязана з чымсьці забароненым, сорамным, таемным.

А потым, калі мы нарэшце выйшлі ў свет і знайшлі сваіх — аказалася, што і там ёсць іерархія. Целы дзеляцца на «правільныя» і «няправільныя». Ёсць тыпажы з назвамі: мядзведзь, твінк, отэр, мышца-мэры. Ёсць профілі з паметкамі «без фота — няма адказу» і «толькі стройныя». Ёсць групавыя чаты, дзе мужчыны абмяркоўваюць чужыя фотаздымкі так, нібы гэта не людзі, а экспанаты.

Я і сам так рабіў. Мне сорамна гэта прызнаваць, але гэта праўда. Узрост дадае асобны пласт.

Мне трыццаць дзевяць. Па мерках многіх гей-прыкладанняў — пенсіянер. Я памятаю момант, калі ўпершыню паставіў у профілі свой сапраўдны ўзрост і атрымаў прыкметна менш паведамленняў, чым раней. Гэта было непрыемна не таму, што я хацеў сэксу з незнаёмцамі (хоць і гэта таксама). Гэта было непрыемна таму, што пацвердзіла тое, што я ўжо пачынаў падазраваць: маё цела губляе каштоўнасць.

Гучыць жорстка. Але менавіта так гэта адчувалася.

Я пачаў заўважаць маршчыны вакол вачэй і думаць пра іх падчас сэксу. Пачаў параўноўваць сябе з больш маладымі. Пачаў пазбягаць пэўных поз — не таму што яны нязручныя фізічна, а таму што ў іх, мне здавалася, асабліва відаць, што мне не дваццаць пяць.

Усё гэта — у галаве, падчас сэксу, замест таго каб проста быць там, дзе я ёсць.

Я размаўляў пра гэта з некалькімі мужчынамі — сябрамі, былымі партнёрамі, выпадковымі суразмоўцамі ў барах, якія чамусьці пачыналі гаварыць шчыра пасля другога келіха. І амаль кожны раз высвятлялася адно і тое ж: ва ўсіх ёсць нешта. Жывот. Валасы на спіне. Шнар. Пеніс — занадта маленькі, занадта вялікі, не той формы. Грудзі. Скура. Рост.

Але мы пра гэта не гаворым. Ні да, ні падчас, ні пасля. Бо прызнаць, што ты не любіш сваё цела, — значыць паказаць слабасць. А гей-мужчыны, якія выраслі ў культуры, дзе і так даводзілася пастаянна даказваць, што ты «нармальны», навучыліся хаваць усё, што можа быць выкарыстана супраць цябе.

Маўчанне — гэта браня. Толькі насіць яе нязручна, і ў ложку яна перашкаджае больш за ўсё.

Я не ведаю, калі менавіта пачаў змяняцца. Не было аднаго моманту, аднаго размовы, адной кнігі, якая ўсё выправіла. Хутчэй — назапашванне маленькіх зрухаў.

Адзін партнёр, з якім мы былі разам амаль два гады, неяк сказаў мне, што яму падабаецца чапаць мой жывот. Не як камплімент, не як спроба мяне супакоіць — проста сказаў, таму што гэта была праўда. Я не паверыў адразу. Але ён паўтараў гэта ў розных формах дастаткова доўга, каб штосьці ўва мне пачало зрушвацца.

Тэрапія дапамагла — не ў тым сэнсе, што я раптам палюбіў сваё цела, а ў тым, што я пачаў разумець, адкуль бярэцца гэты голас, які каментуе мяне ў ложку. Чый гэта голас насамрэч. І наколькі ён увогуле мае да мяне дачыненне.

Я перастаў выключаць святло. Не адразу. Спачатку проста пакідаў прыглушанае. Потым звычайнае. Аднойчы — ранішняе, самае бязлітаснае, калі сонца праз шторы і нічога не схаваеш. Нічога страшнага не адбылося.

Я не буду завяршаць свой тэкст заклікам «палюбі сябе». Па-першае, таму што гэта лягчэй сказаць, чым зрабіць. Па-другое, таму што я сама яшчэ ў працэсе.

Але я скажу вось што. Цела, якое ты не любіш у ложку, — гэта не прысуд. Гэта гісторыя. Гісторыя пра тое, як цябе навучылі бачыць сябе. І гісторыі можна перапісваць — павольна, няўклюдна, з адкатамі і рэцыдывамі, але ўсё ж такі.

Выключаць святло — гэта не пра атмасферу. Я гэта ведаю. І ты, хутчэй за ўсё, таксама ведаеш пра сябе — што менавіта ты хаваеш і ад каго.

Часам дастаткова проста назваць гэта ўслых. Не абавязкова партнёру. Можна проста сабе, у цемры, перад тым як пацягнуцца да выключальніка. А потым, можа быць, не цягнуцца.​