Grindr выплаціць 26 мільёнаў фунтаў карыстальнікам праз уцечку даных пра ВІЧ-статус. Як так атрымалася?

Папулярнае дэйтынг-прыкладанне для геяў Grindr пагадзілася выплаціць велізарную кампенсацыю ў Вялікабрытаніі. Каля 12 тысяч карыстальнікаў абвінавацілі сэрвіс у тым, што ён без іх згоды дзяліўся са староннімі рэкламадаўцамі канфідэнцыйнай інфармацыяй — у тым ліку іх ВІЧ-статусам. Разбіраемся, як асабістыя медыцынскія даныя ператварыліся ў інструмент рэкламнага таргетынгу, чаму за гэта плацяць цяпер і колькі атрымаюць пацярпелыя.

Сэрвіс Grindr выплаціць 26 мільёнаў фунтаў стэрлінгаў (каля 48,6 млн канадскіх долараў або больш за 3 млрд рублёў), каб урэгуляваць калектыўны іск у Вялікабрытаніі. Гэтае пагадненне ставіць кропку ў судовай спрэчцы, якая пачалася ў красавіку 2024 года, калі лонданская юрыдычная фірма Austen Hays падала іск у Высокі суд Англіі і Уэльса.

Кампанія абавязалася выплаціць першую палову сумы (13 мільёнаў фунтаў) да канца 2026 года, а рэшту — да канца сакавіка 2027 года. Пры гэтым сама кампанія афіцыйна не прызнае сваёй віны і адхіляе абвінавачанні, але згаджаецца ўрэгуляваць спрэчку, прызнаючы «засмучэнне і страту даверу» з боку карыстальнікаў.

Як асабістыя даныя пра здароўе трапілі да рэкламадаўцаў?

Карыстальнікі Grindr могуць добраахвотна пазначаць у сваіх профілях ВІЧ-статус, дату апошняга тэставання і выкарыстанне PrEP (прэпарата для дакантактнай прафілактыкі ВІЧ). Для многіх гэта важны элемент бяспекі перад сэксам, бо ў Вялікабрытаніі перадача інфекцый палавым шляхам без згоды партнёра на рызыку заражэння можа пераследавацца паводле закону.

Пазоўнікі сцвярджаюць, што Grindr збіраў гэтыя інтымныя даныя і перадаваў іх рэкламным кампаніям, такім як Localytics і Apptimize, для таргетынгу і персаналізацыі рэкламы. Адтуль даныя маглі трапляць і да «чацвёртых асоб». Усё гэта адбывалася без належнай і відавочнай згоды саміх карыстальнікаў, якія разлічвалі, што гэтая інфармацыя застанецца канфідэнцыйнай.

Хто і колькі атрымае ў якасці кампенсацыі?

Іск быў пададзены ад імя 12 тысяч карыстальнікаў, якія карысталіся бясплатнай версіяй праграмы ў перыяд з 2016 да пачатку 2020 года. Калі ўсю суму пагаднення падзяліць пароўну, то кожны ўдзельнік пазову атрымае ў сярэднім каля 2167 фунтаў (прыкладна 253,6 тысячы рублёў або 4050 канадскіх долараў).

Найважнейшая дэталь: Высокі суд Вялікабрытаніі забяспечыў усім пазоўнікам поўная ананімнасць. Гэта было зроблена для таго, каб абараніць людзей ад раскрыцця іх асабістых даных і медыцынскіх статусаў падчас публічнага судовага разбору. Імёны ўдзельнікаў схаваныя ад грамадскасці і ў судовых архівах.

А пры чым тут Кітай?

Grindr заяўляе, што прэтэнзіі датычацца «гістарычных метадаў працы з данымі» ў перыяд да 2020 года. У той час праграмай валодала кітайская гульнявая кампанія Beijing Kunlun Tech.

У выніку кітайскіх уладальнікаў прымусілі прадаць Grindr кансорцыуму амерыканскіх інвестараў San Vicente Acquisition за 608–620 мільёнаў долараў менавіта праз асцярогі ўрада ЗША наконт нацыянальнай бяспекі: амерыканскія ўлады спалохаліся, што спецслужбы Кітая могуць атрымаць доступ да адчувальных даных амерыканцаў, уключаючы іх перапіску і ВІЧ-статус. Пасля гэтага кампанія змяніла кіраўніцтва, абнавіла палітыку прыватнасці і выйшла на біржу.

Гэта першы падобны скандал вакол Grindr?

Далёка не першы. Прыкладанне ўжо даўно знаходзіцца пад пільнай увагай еўрапейскіх рэгулятараў:

• Яшчэ ў 2018 годзе нарвежскія даследчыкі высветлілі, што Grindr перадае медыцынскія даныя карыстальнікаў трэцім асобам, пасля чаго прыкладанне абвясціла, што спыняе гэтую практыку.
• У 2021 годзе Нарвежская служба па абароне даных аштрафавала Grindr на рэкордныя 65 мільёнаў крон (каля 4,8 млн фунтаў або 604,9 млн рублёў) за парушэнне GDPR. Grindr доўга судзіўся, але ў выніку прайграў апеляцыю ў нарвежскім судзе ў 2024 годзе.
• У 2022 годзе брытанскі рэгулятар (ICO) вынес кампаніі афіцыйнае папярэджанне за тое, што яна не дала карыстальнікам зразумелай інфармацыі пра тое, як апрацоўваюцца іх персанальныя даныя.

Падобныя працэсы ствараюць найважнейшы прэцэдэнт: інтымная інфармацыя на анлайн-платформах больш не можа бяздумна прадавацца дзеля прыбытку ад рэкламы, а абарона лічбавых правоў становіцца пытаннем не толькі фінансавай, але і фізічнай бяспекі карыстальнікаў.