Трансгендарная жанчына ва Украіне ўжо каля паўгода спрабуе дамагчыся выключэння з воінскага ўліку пасля таго, як афіцыйна змяніла дакументы. ТЦК адмовіўся вырашаць пытанне, спаслаўшыся на адсутнасць адпаведнай працэдуры. Цяпер разбірацца давядзецца суду.
Заяўніцы каля 30 гадоў. Паводле слоў яе адваката Рамана Ліхачова, спачатку яны спрабавалі вырашыць праблему без суда: накіроўвалі звароты і адвакатскія запыты, звярталіся да Упаўнаважанага Вярхоўнай Рады па правах чалавека і дэпутатаў. Пэўны час ТЦК увогуле не адказваў.
Калі афіцыйны адказ усё ж з’явіўся, жанчыне сярод іншага прапанавалі звярнуцца да ўрачоў для вызначэння прыдатнасці да вайсковай службы.
Але менавіта тут і ўзнікае галоўная супярэчнасць гэтай гісторыі.
Ваенна-ўрачэбная камісія вызначае стан здароўя і прыдатнасць да службы. Яна не вызначае юрыдычны пол чалавека. І сама па сабе змена полу — юрыдычная або хірургічная — не азначае аўтаматычнай непрыдатнасці да службы. Гэта значыць, праблема, паводле слоў адваката, знаходзіцца не там, куды жанчыну накіроўвае ТЦК.
Фармальна дакументы ўжо змененыя. Але воінскі ўлік працягвае жыць паводле ўласнай логікі.
І гэта не адзінкавы выпадак.
У лютым ZMINA распавядала пра трансгендарную жанчыну з Харкава, якая апынулася ў падобнай сітуацыі. У пашпарце і пасведчанні аб нараджэнні яе пол быў пазначаны як жаночы, аднак ТЦК адмовіўся выключаць яе з воінскага ўліку, а таксама патрабаваў праходжання ВЛК.
Тады жанчына звярнулася ў суд — і выйграла.
Харкаўскі акруговы адміністрацыйны суд прызнаў адмову незаконнай. Адна з ключавых высноў рашэння гучала даволі проста: адсутнасць спецыяльнага рэгулявання сама па сабе не можа быць падставай для адмовы чалавеку. Суд абавязаў выключыць заяўніцу з воінскага ўліку і ўнесці змены ў рэестр «Оберіг».
Цяперашняя гісторыя таму цікавейшая за чарговую індывідуальную спрэчку з ТЦК.
Адвакат Раман Ліхачоў кажа, што вядзе некалькі падобных спраў і атрымлівае практычна аднолькавыя адмовы. Паводле яго слоў, праблема ўжо не толькі ў паводзінах асобных чыноўнікаў: ва ўкраінскім заканадаўстве няма нармальна прапісанага механізму для такіх выпадкаў, а неабходны функцыянал у сістэме «Оберіг» тэхнічна недапрацаваны. Агульнай статыстыкі падобных судовых спраў пры гэтым няма.
У выніку ўзнікае даволі дзіўная канструкцыя: дзяржава можа афіцыйна выдаць чалавеку новыя дакументы, але іншая дзяржаўная сістэма не ведае, што з гэтым рабіць.
Прычым важна не зрабіць з гэтай гісторыі занадта простай высновы.
Гаворка не пра тое, што трансгендарнасць аўтаматычна вызваляе чалавека ад вайсковай службы або азначае медыцынскую непрыдатнасць. Менавіта гэта асобна падкрэслівае адвакат. Спрэчка ідзе пра іншае: як дзяржава павінна весці вайсковы ўлік чалавека пасля афіцыйнай змены юрыдычнага полу і ці можа адсутнасць прадугледжанай чыноўнікамі працэдуры стаць прычынай пакінуць усё як было.
Адзін украінскі суд на гэтае пытанне ўжо фактычна адказаў: не.
Цяпер аналагічнага адказу дамагаецца яшчэ адна жанчына.
І калі адвакат мае рацыю і такіх спраў ужо некалькі, то надалей пытанне будзе не столькі ў тым, колькі яшчэ транслюдзей змогуць выйграць суды ў ТЦК, колькі ў тым, калі дзяржаве давядзецца нарэшце прапісаць працэдуру, дзеля якой цяпер кожны чалавек вымушаны судзіцца асобна.
0 каментарыяў
Увядзіце email — мы дашлём аднаразовы код. Без пароляў і акаўнтаў.
Код адправлены на
Калі ліст не з'явіўся ў «Уваходных» на працягу некалькіх хвілін, правер папку «Спам», «Непажаданая пошта» або «Прамоакцыі», бо некаторыя паштовыя сэрвісы могуць памылкова змяшчаць туды аўтаматычныя паведамленні