Pixar выразаў першага галоўнага героя-гея з мультфільма «Эліо». Кіраўнік студыі Піт Доктэр (неўтаймавальна) растлумачыў чаму

У чэрвені 2025 года на экраны выйшаў «Эліа» — амбіцыйны навукова-фантастычны мультфільм Pixar пра хлопчыка, які выпадкова становіцца паслом Зямлі ў міжгалактычнай супольнасці. Амаль праз год пасля прэм’еры сталі вядомыя падрабязнасці маштабнай «чысткі», якой падверглі стужку: з яе выразалі ўсе намёкі на гомасэксуальнасць галоўнага героя.

Doberman.media расказвае, як студыя, калісьці якая лічылася аплотам крэатыўнасці, памяняла аўтарскае бачанне на «універсальнасць» і чаму цытата боса Pixar пра «тэрапію» выклікала абурэнне ў супрацоўнікаў і фанатаў.

Што ўвогуле адбылося?

Мультфільм «Эліа» анансавалі яшчэ ў 2022 годзе, і першапачаткова яго рэжысёрам быў Эдрыян Маліна — адкрыты гей і сцэнарыст культавай «Тайны Кока». Аднак у працэсе вытворчасці праект сутыкнуўся з затрымкамі, а Моліна ў выніку пакінуў пасаду рэжысёра.

Як высветлілася пазней з паведамленняў The Wall Street Journal і інтэрв’ю кіраўніцтва, арыгінальная версія «Эліа» моцна адрознівалася ад таго, што ўбачылі гледачы. У версіі Маліны галоўны герой быў квір-кодаваным персанажам:

• У адной са сцэн герой бачыў сваё будучае, дзе ён выхоўвае дзіця разам з мужчынам, у якога быў закаханы.
• Ён цікавіўся модай і экалогіяй.
• У сюжэце былі намёкі на яго сімпатыю да другога хлопчыка.
• Ён збіраў смецце на пляжы і ствараў з яго адзенне (у тым ліку ружовую майку).

Чаму ўсё гэта выразалі?

Афіцыйная версія Pixar — «слабыя вынікі тэставых праглядаў». Гледачы нібыта не гарэлі жаданнем ісці на такі фільм у кінатэатры. Пасля гэтага галоўны крэатыўны дырэктар студыі Піт Доктар (рэжысёр «Уверх» і «Галаваломкі») загадаў цалкам перарабіць праект.

Доктар растлумачыў гэтае рашэнне жаданнем зрабіць кіно «універсальным» і зразумелым для ўсіх бацькоў. Яго фраза ў інтэрв'ю Variety адразу стала віруснай і скандальнай:

«Мы здымаем кіно, а не тэрапію за сотні мільёнаў долараў».

На думку доктара, праца Моліны была занадта «рэжысёрскай» і паўаўтабіяграфічнай, заснаванай на асабістым досведзе сталення квер-падлетка. Кіраўніцтва вырашыла, што такія тэмы занадта складаныя для дзяцей, якім нібыта можа спатрэбіцца «бацькоўская дапамога», каб перажыць убачанае. У выніку Эліо зрабілі больш «маскулінным», а яго любоў да моды і экалогіі проста выкраслілі.

Ці дапамагла цэнзура зборам?

Калі коратка — не. «Эліо» атрымаў неадназначныя водгукі крытыкаў і праваліўся ў пракаце. Пры бюджэце каля 150 мільёнаў долараў фільм сабраў у сусветным пракаце тыя ж 150 мільёнаў (што з улікам маркетынгавых выдаткаў азначае чыстыя страты).

Крытыкі адзначалі, што мультфільм выглядае «бяспечным» і прадказальным. Замест глыбокай гісторыі Pixar абрала шлях «яркіх персанажаў для прыцягнення малодшай аўдыторыі», страціўшы тую эмацыйную глыбіню, якую абяцала два гады таму.

Як на гэта адрэагавалі ўнутры студыі?

Рашэнне Доктара выклікала хвалю крытыкі сярод супрацоўнікаў Pixar. Сітуацыю пагоршыла тое, што гэта не першы падобны выпадак за апошні час. Мацярынская кампанія Disney нядаўна выразала трансгендарнага персанажа з анімацыйнага серыяла Win or Lose.

Для многіх мастакоў і аніматараў гэта стала сігналам: Pixar больш не з’яўляецца студыяй, арыентаванай на аўтараў і смелыя ідэі. Цяпер прыярытэт — «прахадныя», максімальна стэрыльныя сюжэты, якія не закрануць пачуцці кансерватыўных бацькоў.

P.S.

Выпадак «Эліо» — гэта не проста гісторыя пра выразаную сцэну з ружовай майкай. Гэта ілюстрацыя таго, як буйныя карпарацыі ў спробе спадабацца «ўсім адразу» губляюць індывідуальнасць і, іранічна, грошы.

Піт Доктэр заяўляе, што хоча рабіць фільмы, у якія студыя «шчыра верыць», але пры гэтым баіцца закранаць любыя вострыя тэмы. Пакуль Pixar абвяшчае пра распрацоўку бяспечных сіквелаў накшталт «Карпарацыі монстраў 3», «Суперсямейкі 3» і «Кока 2», фанатам застаецца толькі здагадвацца: ці ўбачым мы калі-небудзь на вялікім экране героя, які не баіцца быць сабой — без цэнзуры з боку прадзюсараў.