Як дзяржава з самымі жорсткімі законамі супраць ЛГБТ стала адным з уладальнікаў вашых любімых гульняў

Саудаўская Аравія даўно жыве на нафце, але ў апошнія гады спрабуе перабудаваць эканоміку так, каб залежаць не толькі ад карысных выкапняў. Адзін з галоўных інструментаў гэтай перабудовы — вялізны дзяржаўны фонд Public Investment Fund, або проста PIF.

Гэта структура з грашыма ўзроўню невялікай краіны. Фонд купляе пакеты акцый у гульнявых студыях, інвесціруе ў спорт, будуе кіберспартыўныя арэны, укладваецца ў забаўляльную індустрыю і наогул стараецца быць усюды, дзе гаворыць і траціць грошы маладая глабальная аўдыторыя.

На паперы ўсё выглядае як звычайны сучасны капіталізм. Але ёсць нюанс, які робіць PIF крыніцай гучных спрэчак (і цікавасці Doberman.media) — і гэты нюанс непасрэдна датычыцца правоў ЛГБТ.

Чаму інвестыцыі Саудаўскай Аравіі выклікаюць такі шум

Законы Саудаўскай Аравіі ў дачыненні да ЛГБТ застаюцца аднымі з самых жорсткіх у свеце. Аднаполыя адносіны лічацца злачынствам. Трансгендарная ідэнтычнасць не прызнаецца, гендарнае самавыяўленне кантралюецца, дапамогі амаль няма. За апошнія гады ў краіне было некалькі гучных выпадкаў затрыманняў, пасля якіх праваабаронцы фіксавалі ціск, пагрозы і гвалт.

З-за гэтага кожнае буйное ўкладанне PIF у міжнародныя кампаніі — а асабліва ў гульні і спорт — выклікае адну і тую ж рэакцыю: праваабарончыя арганізацыі кажуць, што перад намі чарговая спроба «адбяліць» рэпутацыю краіны праз папулярныя забавы.

У спорце даўно прыжыўся тэрмін sportswashing. У гульнявой сферы паступова з'яўляецца яго аналаг пад назвай gameswashing. Сэнс просты: калі краіна з сумнеўнай рэпутацыяй у сферы правоў чалавека ўкладваецца ў індустрыю забаў, гэта стварае бачнасць адкрытасці і развіцця, хоць унутры ў яе мала што змяняецца.

Чаму гэта хвалюе ЛГБТ-людзей, асабліва тых, хто звязаны з медыя і гульнямі

Гульні — адна з найбуйнейшых пляцовак для прадстаўніцтва. Тут з'яўляюцца сюжэты пра квір-персанажаў, тут абмяркоўваюць ідэнтычнасць, тут фарміруюцца новыя нормы.

Калі ключавым інвестарам у гэтай сферы становіцца фонд, звязаны з дзяржавай, дзе квір-людзей пераследуюць, узнікае лагічнае пытанне: ці можа гэты ўплыў паўплываць на кантэнт або цэнзуру.

Пакуль няма гучных прыкладаў таго, што інвестыцыі PIF прывялі да прамых забаронаў або выразання квір-сюжэтаў. Але трывога ёсць. Асабліва сярод тых, хто памятае гісторыю з кітайскімі фондамі і мяккай цэнзурай, якая паступова пранікала ў сусветную кінаіндустрыю.

У гульнях праходзіць падобная мяжа. Кантроль над кампаніямі можа быць пасіўным, але заўсёды застаецца адчуванне, што кантэнт павінен быць «бяспечным» для інвестара. А калі інвестар — дзяржава, дзе публічнае праяўленне ЛГБТ-жыцця караецца, гэта пачуццё ўзмацняецца ўдвая.

Што будзе далей

PIF працягвае ўваходзіць у індустрыю

Фонд укладвае мільярды і спыняцца не збіраецца. У Саудаўскай Аравіі будуюць велізарны геймінгавы хаб, прыцягваюць студыі, запускаюць конкурсы і купляюць выдаўцоў. Гэта доўгатэрміновая стаўка.

Праваабарончы ціск будзе толькі расці

Кожная новая здзелка прыцягвае ўвагу Human Rights Watch, Amnesty і мясцовых ЛГБТ-арганізацый. Канфлікт «забавы супраць рэальнасці» стане яшчэ больш прыкметным.

Гульнявыя кампаніі апынуцца паміж двух агнёў

З адной боку — грошы, якія даюць магчымасць ствараць вялікія гульні. З другой — рызыкі для рэпутацыі і адкрыты пратэст часткі аўдыторыі.

На ўнутраную сітуацыю ўплыў пакуль мінімальны

Самая непрыемная рэч: інвестыцыі не робяць жыццё ЛГБТ у Саудаўскай Аравіі лягчэйшым. Рэформы, якія праводзіць наследны прынц, закранаюць эканоміку і забавы, але не закранаюць базавую абарону правоў чалавека. Квір-людзі застаюцца адной з самых уразлівых груп.

Глабальныя медыя становяцца арэнай не толькі для забаў, але і для палітычнага ўплыву. Кожны вялікі інвестар прыносіць у індустрыю свае каштоўнасці. Калі грошы прыходзяць з краіны, дзе правы ЛГБТ не проста не абароненыя, а крыміналізаваныя, гэта не можа быць «чыстым бізнесам».

Саудаўская Аравія спрабуе стаць часткай сусветнай культуры, але робіць гэта, не змяняючы правіл унутры краіны. У выніку свет атрымлівае прыгожыя прэзентацыі, вялікія бюджэты і гучныя анонсы, а мясцовыя ЛГБТ-людзі — цішыню, страх і адсутнасць будучыні.