Чуткі пра шкоду морквы для лібіда: што праўда, а што не

Навукоўцы з Пекінскага ўніверсітэта апублікавалі даследаванне ў часопісе Archives of Medical Science (выпуск 21(3), апублікаваны анлайн 30 чэрвеня 2025 г.) о прычыннай сувязі паміж узроўнем каратыну і эректыльнай дысфункцыяй (ЭД).

Навіна нібыта навуковая, але варта было ёй трапіць у расійскія СМІ і Telegram-каналы, як яна атрымала новае жыццё ў стылі «морква забівае мужчынскае лібіда». Выдатны прыклад таго, як загаловак можа быць сакавіцейшы за факты.

Што пішуць СМІ?

Цытуем сутнасць:
— У імпатэнцыі вінаватыя караціны — рэчывы з морквы, гарбуза, батата, манга і іншых аранжавых радасцей.
— Мужчыны, нібыта «спажываўшыя больш каратына», на 60% часцей сутыкаліся з ЭД.
— Механізм — караціны пашкоджваюць эндатэлій сасудаў, перашкаджаюць выпрацоўцы аксіду азоту, і эрэкцыя «не запускаецца».

Гучыць драматычна: узяў лішнюю моркаўку — і ўсё, бывай, рамантыка.

Што насамрэч кажа даследаванне?

Калі чытаць не прэс-рэлізы, а саму артыкул, то карціна сціплейшая і, на жаль для загалоўкаў, складанейшая.

• Выкарыстоўваўся метад Mendelian Randomization (MR) — аналіз генетычных маркераў, які дазваляе ацаніць магчымыя прычынна-выніковыя сувязі.
• Выснова: генетычна прадказаны высокі ўзровень каратыну сапраўды асацыіруецца з павышаным рызыкам ЭД.
• Лічбы: адносіны шанцаў (OR) = 1,58 (95 % CI: 1,20–2,09, p = 0,00121).
• Для даведкі: вітамін D таксама паказаў сувязь з ЭД, але значна слабейшую.

І галоўнае: гаворка ішла не пра тое, колькі морквы вы грызецьце ўвечары перад сном, а пра генетычную схільнасць да больш высокіх узроўняў каратыну ў арганізме.

Дзе міф, а дзе праўда?

Міф: «Морква забівае лібіда».

Праўда: высокі генетычны ўзровень каратыну звязаны з павышаным рызыкам ЭД.

Нюанс: пакуль ніхто не даказаў, што пара лішніх ломцікаў гарбуза ў супе разбурае ваша інтымнае жыццё.

Навукоўцы асцярожна пішуць пра генетычныя маркеры і верагодныя біяхімічныя механізмы. Журналісты ж бачаць у гэтым шанец абвясціць моркву тайнай зброяй супраць мужчынскай сілы.

Так што калі вы сустрэнеце ў стужцы навіну пра «смяротную пагрозу з морквы» — спакойна даядзце свой салат. Навука, як звычайна, значна сумнейшая (і сумленнейшая), чым клікбейт., і які рэальны эфект ад дыетычнага спажывання.