“Да зоны камфорту, як да Месяца”. Якая яна – жыццё ў эміграцыі 

Калі я вучыўся на MBA (а было і такое), нашы выкладчыкі казалі нам: адзінае, што ў гэтым свеце пастаянна, – гэта змены.

Тады мне гэта здавалася прыгожай фігурай маўлення. Адной з пустых лозунгаў, якімі так любяць сыпаць бізнес-гуру.

Я працаваў у стабільнай кампаніі і жыў у самай стабільнай краіне ў свеце. Добрая жонка, добры дом — што яшчэ трэба, каб сустрэць старасць…

Што ж. Час пераканаўча паказаў, што я быў не маю рацыю.

Апошнія гады аказаліся ў плане змен выключна багатымі. Нават яксьці занадта. Але, паклаўшы руку на сэрца, усё пачалося не ў 2020-м, а значна раней.

Хуткасць змен, з якімі даводзіцца сутыкацца сучаснаму чалавеку, уражвае.

Так было не заўсёды, між іншым.

Калі б сярэднявечны селянін заснуў у дванаццатым стагоддзі, а прачнуўся ў чатырнаццатым, ён бы асабліва не пакутаваў. Жыццё тады ішло памерна, згодна з прыроднымі цыкламі. Ні табе прарыўных тэхналогій, ні геапалітычных зрухаў, ні навуковых адкрыццяў.

З пачатку прамысловай рэвалюцыі ўсё пайшло наперакасяк. То паравоз прыдумаюць, то ткацкі станок, то залаты стандарт адменяць. А яшчэ рэвалюцыі, сусветныя войны, іспанка, космас, камп’ютар, тэлевізар — чым далей, тым больш.

Калі я пачынаю думаць, колькі ўсяго ўбачыў у сваім, відаць, не вельмі доўгім жыцці, адчуваю сябе вельмі старым.

Быў Савецкі Саюз з інтэрнатамі, дзіцячым садам і чэргамі. Былі дзевяностыя з галымі паліцамі, першымі бізнесменамі, браткамі і разборкамі. Былі першыя (і апошнія) дэмакратычныя выбары і паступовае ўмацаванне абсалютнай улады. Былі пэйджары, першыя мабільнікі і персанальныя камп'ютары. Я нават аднойчы назіраў за падзеннем небаскробаў Сусветнага гандлёвага цэнтра ў рэжыме рэальнага часу!

То-бок вакол мяне, калі падумаць, увесь час нешта змянялася. 

Чаму ж тады, у 2015 годзе, мне здавалася, што выкладчыкі мелі рацыю?

Падазраю, таму што гэта вельмі прыемна: думаць, што ў тваім жыцці ўсё стабільна.

Праца пяць дзён на тыдзень, з дзевяці да пяці. Зарплата, аванс, прэмія — усё своечасова.

Адпачынак у Турцыі… 

Так праходзіць год, потым наступны год, які дзіўным чынам падобны да папярэдняга. 

Кожны раз прэзідэнт пад ёлкай (адзін і той жа прэзідэнт пад адной і той жа ёлкай). “Год быў няпросты, трэба згуртавацца, мабілізавацца…” А ты еў бутэрброд з ікрой і запіваў шампанскім.

Homo Sapiens так уладкаваны. Мы абажаем руціну. Мы дабіраемся да працы адным і тым жа маршрутам, сядзім у кавярні за адзін і той жа столік, кладзёмся спаць з адной і той жа жанчынай.

І мне сапраўды пачало здаваться, што жыццё ўдалося і я нарэшце там, дзе мне добра і камфортна…

Нішто так добра не выбівае з руціны, а заадно і з зоны камфорту, як эміграцыя!

Радзіма вытурхоўвае цябе, як птушаня з гнязда. 

Новая краіна, новая кватэра, новая мова, новая праца. Дзіця трэба аддаць у новую школу. Разабрацца, як тут усё ўладкавана: медыцына, транспарт, падаткі. Нават сябры — і тыя пераважна новыя! Бо старыя альбо засталіся ў Беларусі, альбо абжыліся ў іншых дзяржавах.

Руціны — нуль. Да зоны камфорту, як да Месяца.

Не, я не скарджуся. Так можна жыць. Я ведаю экспатаў, якія мяняюць краіны кожныя некалькі гадоў. Новы кантракт, новы наймальнік, новая краіна. 

Чаму ж мяне пераследуе гэты пастаянны ціск?

Ну, па-першае, таму што як ні абкладвайся ВНЖ з усіх бакоў, а ўсё роўна ў чужой краіне ты — госць. І нічога табе не гарантавана, уключаючы, уласна, знаходжанне.

А па-другое, (і гэта тое, чым мы не падобныя на звычайных экспатаў) мы не можам вярнуцца дадому.

Не, Радзіма нас, вядома, чакае. Яна нават кажа пра гэта ўслых. Але ёсць падазрэнні, што не зусім з распасцёртымі абдымкамі. 

Радзіме трэба, каб ты пакаяўся, пауніжаўся перад камісіяй па вяртанні, заплаціў нейкіх штрафаў, пакрыў данаты ў стократным памеры, бясплатна папрацаваў у турме, скалочваючы табурэткі для Ікеі. 

І толькі потым, можа быць, калі ты сапраўды ўвесь перавыхаваўся, усвядоміў свае памылкі, увабраў правільную ідэалогію, здаў падельнікаў і арганізатараў, магчыма, цябе так і прымуць назад у сапраўдны, глыбінны беларускі народ. Дакладней, у беларускі.

Перспектыва, канечне, заманчивая. Але ні лесы, ні азёры сінявокія такіх прыгод не варты.

Таму застаецца адно: каб не мучыцца ад таго, што адбываецца, трэба навучыцца гэтым атрымліваць асалоду.

Гэта няпроста.

Мозг вельмі хоча прадказальнасці, парадку і гарантый. Гарантый, што ўсё будзе добра.

А іх няма.

З працы могуць звольніць, ВНЖ адабраць, а можа, увогуле Пуцін на танку прыедзе ў твой горад.

А значыць жывём тут і цяпер.

Кожны дзень прачынаемся з усмешкай, бо не ў акопе і не ў турме. Кожны працоўны дзень — свята, бо ці будзе заўтра праца. Кожная размова, кожнае поціск рукі, кожнае абдымкі — падарунак, бо ці будуць заўтра гэтыя людзі побач.

Вось так атрымалася, што жыць нам давялося ў эпоху перамен.

Таму прыстёгваемся як след і ляцім з гэтай амерыканскай горкі чорт яго ведае куды.

Але не ад жаху, а ціха віскочучы ад захаплення.

🎙🎧 | Калі вы ў эміграцыі, то абавязкова паслухайце гэты падкаст.