Кантэкст. У адпаведнасці з апошняй справаздачай Сусветнай арганізацыі аховы здароўя, туберкулёз стаў галоўнай прычынай смяротнасці ад інфекцыйных захворванняў у 2023 годзе, выцесніўшы з гэтай пазіцыі COVID-19. Гэта трывожная навіна суправаджаецца ўражальнай статыстыкай: у гэтым годзе было зарэгістравана 8,2 мільёна новых выпадкаў туберкулёзу, што стала самым высокім паказчыкам з 1995 года, калі пачаўся глабальны маніторынг захворваемасці.
Ці можна даросламу прышчапіцца ад туберкулёзу? Што такое БЦЖ? Чаму пасля яе ў кагосьці не застаецца шнара? І для каго вакцына супрацьпаказаная? Разбіраем, што варта ведаць пра гэту вакцыну і навошта яна ўвогуле патрэбная.
1. Туберкулёз — гэта ўжо рэдкасць? Не!
Туберкулёз можа здавацца чымсьці, што засталося ў мінулым, але рэальнасць не такая радасная. У параўнанні з 2022 годам, калі было зафіксавана 7,5 мільёна новых выпадкаў. Гэта значыць, што туберкулёз зноў стаў сусветнай праблемай.
У цені ковіда ён стаў другое па частаце інфекцыйнай прычынай смерцяў. Дзіўна, што гэтая небяспечная інфекцыя штогод забірае жыцці, нягледзячы на тое, што вакцына, якая з ёй змагаецца, існуе ўжо 100 гадоў.
2. Як заражаюцца туберкулёзам і хто ў зоне рызыкі?
Бактэрыя, якая выклікае туберкулёз, можа «спаць» у арганізме, не выклікаючы сімптомаў. Прыблізна чвэрць людзей інфіцыраваны ёю, але ў большасці хвароба не развіваецца. Часцей за ўсё туберкулёз пераходзіць у актыўную форму ў дзяцей да 5 гадоў, людзей з аслабленым імунітэтам, а таксама ў курцоў і тых, хто недаядае або жыве ў беднасці. Актыўны туберкулёз без лячэння можа прывесці да смерці ў палове выпадкаў.
Арыгінал ілюстрацыі — у памятцы АНА «Калектыўны імунітэт»
3. Што такое БЦЖ і як яна працуе?
Прышчэпка БЦЖ названа ў гонар стваральнікаў — Кальмета і Герэна. Яна змяшчае жывую аслабленую мікабактэрыю, якая бяспечная для чалавека, але дапамагае імуннай сістэме «навучыцца» змагацца з туберкулёзам. У Расіі БЦЖ уводзяць немаўлятам на трэці-сёмы дзень пасля нараджэння, а затым паўтараюць у дзяцей 6-7 гадоў.
4. БЦЖ абараняе толькі немаўлят?
БЦЖ не зніжае захворвальнасць у дарослых, але дапамагае дзецям. Яна абараняе малых ад туберкулёзнага менінгіту і іншых цяжкіх формаў хваробы, а таксама зніжае рызыку інфіцыравання і смяротнасці ў дзяцей да 15 гадоў. Некаторыя даследаванні кажуць, што яна таксама можа дапамагчы ад праказы!
5. Дарослым прышчапляць БЦЖ бессэнсоўна?
Калі вас вакцынавалі ў дзяцінстве, то паўторная доза нічога не зменіць. А калі чалавек жыве ў зоне высокага рызыку, але не прышчапіўся ў дзяцінстве, вакцына можа ўжо не дапамагчы — хутчэй за ўсё, ён ужо сутыкнуўся з мікабактэрыяй.
6. Пасля БЦЖ абавязкова застанецца шнар?
Не заўсёды! Рубчык утвараецца ў 90% прышчэпленых, звычайна праз месяц-паўтара пасля вакцынацыі. Але калі шрам не з'явіўся, гэта не значыць, што прышчэпка не працуе. Галоўнае — не траўмаваць гэтае месца антысептыкамі, інакш можа знізіцца эфект прышчэпкі.
7. Прышчэпка ад ковіда? БЦЖ не ўратуе!
На ранніх этапах пандэміі некаторыя навукоўцы меркавалі, што БЦЖ можа дапамагчы супраць кавіда, але даследаванні абверглі гэта. Затое яна паспяхова прымяняецца для лячэння неінвазіўнага рака мачавога пузыра — незвычайнае і нечаканае ўласцівасць, якое ацанілі ўрачы.
8. Чаму БЦЖ сышла з большасці развітых краін?
У краінах з нізкай захваральнасцю БЦЖ робяць толькі медыцынскім работнікам і тым, хто кантактуе з хворымі на туберкулёз. У краінах з высокім узроўнем захваральнасці яе ставяць усім нованароджаным.
0 каментарыяў
Увядзіце email — мы дашлём аднаразовы код. Без пароляў і акаўнтаў.
Код адправлены на
Калі ліст не з'явіўся ў «Уваходных» на працягу некалькіх хвілін, правер папку «Спам», «Непажаданая пошта» або «Прамоакцыі», бо некаторыя паштовыя сэрвісы могуць памылкова змяшчаць туды аўтаматычныя паведамленні