В Украіне знялі адукацыйны серыял пра ЛГБТ-вайскоўцаў у ЗСУ. Гэта важны крок да інклюзіі ў арміі (і не толькі)

На ўкраінскай нацыянальнай адукацыйнай платформе «Дія.Освіта» (праект Міністэрства лічбавай трансфармацыі) выйшаў новы маштабны праект — 11-серыйны серыял, прысвечаны жыццю, правам і выклікам ЛГБТІК+ людзей у шэрагах Узброеных сіл Украіны. Гэты курс стаў вынікам супрацоўніцтва ветэранскіх арганізацый, праваабаронцаў і дзяржавы пры падтрымцы пасольства Нідэрландаў.

Навошта гэта трэба?

Асноўная мэта праекта — разбурыць стэрэатыпы і дапамагчы выбудаваць здаровую камунікацыю ўнутры падраздзяленняў. Аўтары падкрэсліваюць: ва ўкраінскім войску служаць людзі з розным досведам і ідэнтычнасцю, і эфектыўнасць падраздзялення непасрэдна залежыць ад узаемнага даверу і павагі. Дыскрымінацыя ж, наадварот, падрывае баяздольнасць, прымушаючы людзей хаваць важную частку свайго жыцця і адцягваючы іх ад выканання баявых задач.

Што ўнутры серыяла?

Курс складаецца з 11 эпізодаў, у якіх эксперты (сярод якіх ветэраны «Азова» і абаронцы «Азоўсталі») тлумачаць базавыя паняцці:

• Навуковы падыход: чаму сексуальная арыентацыя — гэта не выбар і не «прапаганда».
• Юрыдычная абарона: як працуюць антыдыскрымінацыйныя нормы ва ўкраінскім заканадаўстве.
• Практычныя навыкі: як распазнаваць булінг, выкарыстоўваць карэктную тэрміналогію і ствараць псіхалагічна бяспечны клімат у камандзе.

Серыял прызначаны не толькі для камандзіраў і псіхолагаў, але і для курсантаў, медыкаў і звычайных грамадзян. Пасля прагляду можна прайсці тэст і атрымаць сертыфікат.

Кантэкст: украінскае грамадства змяняецца

Запуск такога прадукта на дзяржаўнай платформе адлюстроўвае тектанічныя зрухі ва ўкраінскім грамадстве. Згодна са свежымі апытаннямі 68% украінцаў станоўча ставяцца да ўдзелу ЛГБТ-людзей у абароне краіны. Для параўнання: калі ў 2016 годзе роўныя правы для ЛГБТ падтрымлівалі толькі 33% рэспандэнтаў, то ў 2024 годзе гэты паказчык вырас да 70%.

Прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі таксама падтрымаў адкрыты дыялог на гэтую тэму, заявіўшы: «Мы ўсе з вамі тут, мы абараняем дзяржаву. Мы аднолькавыя, і ў нас аднолькавыя правы абсалютна, нягледзячы на любыя забабоны людзей з XV стагоддзя».

Што далей?

Нягледзячы на прагрэс, ваенныя ЛГБТ+ па-ранейшаму сутыкаюцца з сістэмнымі праблемамі, галоўная з якіх — адсутнасць інстытута грамадзянскіх партнёрстваў. Гэта пазбаўляе іх магчымасці наведваць партнёраў у рэанімацыі, прымаць медыцынскія рашэнні за блізкага чалавека або атрымліваць дзяржаўную падтрымку ў выпадку яго гібелі.

Тым не менш, з'яўленне курса на «Дія.Освіта» — гэта выразны сігнал таго, што інклюзія становіцца часткай новай ваеннай культуры Украіны. Як адзначаюць аўтары серыяла, моцная армія — гэта армія, дзе кожны знаходзіцца на сваім месцы, а адзінай ідэалогіяй з'яўляецца перамога.