LGBTQ+ … пара дадаць літару «H»? Чаму абрэвіятура галоўнага праваабарончага руху працягвае расці і пры чым тут гетэрасэксуалы

Супольнасць ЛГБТК+ часта крытыкуюць за занадта доўгія назвы — часам іх іранічна называюць «алфавітным супам». Аднак за кожнай новай літарай стаіць гісторыя барацьбы за бачнасць і прызнанне. Журналіст і ветэран руху Марк Сігал прапанаваў пайсці яшчэ далей і дадаць к LGBTQ+ яшчэ літару «H» (heterosexual). Разбіраемся, навошта гэта трэба і як мяняліся саманазвы актывістаў за апошнія 50 гадоў.

З чаго ўсё пачалося?

У 1969 годзе, калі быў сфарміраваны «Франт вызвалення геяў» (Gay Liberation Front), актывісты свядома выбралі слова «гей» як аб'яднаўчае. У той час гэта быў найпрасцейшы спосаб заявіць пра сябе грамадству, якое аддавала перавагу не заўважаць пратэстоўцаў. Большасць удзельнікаў руху — і мужчыны, і жанчыны — называлі сябе проста «геямі», адмаўляючы клінічны тэрмін «гомасексуал» або «гомасексуаліст».

Як абрэвіятура стала расці?

З часам унутры супольнасці пачаліся дыскусіі пра тое, чые інтарэсы прадстаўлены ў назве:

• Жанчыны звярнулі ўвагу на тое, што слова «гей» часта асацыюецца толькі з мужчынамі, таму з’явілася азначэнне «геі і лесбіянкі».
• Бісексуалы настойвалі на ўключэнні літары «B», каб іх ідэнтычнасць не знікала.
• Трансгендарныя людзі дабавілі літару «T», калі пачалі аб’ядноўвацца пад агульнай назвай.
• Пазней актывісты вярнулі сабе калісьці абразлівае слова «квір» (Queer), дадаўшы літару «Q».

У выніку, калі спіс стаў уключаць інтэрсэкс-людзей, асэксуалаў і тых, хто знаходзіцца ў пошуку сваёй ідэнтычнасці, актывісты вырашылі дадаць знак «+», каб не ператвараць назву ў бясконцую кнігу алфавіту.

Навошта дадаваць літару «H» для гетэрасексуалаў?

Марк Сігал адзначае, што ідэнтычнасць не заўсёды такая простая, як алфавіт. На яго думку, літара «H» (Heterosexual) заслугоўвае згадвання па некалькіх прычынах:

1. Размыццё межаў. Некаторыя людзі, якія лічаць сябе гетэрасексуаламі, могуць адначасова ідэнтыфікаваць сябе як «квір».
2. Плыўнасць ідэнтычнасці. Існуюць прыклады, калі людзі на розных этапах жыцця вызначаюць сябе як бісексуалаў, застаючыся ў гетэрасексуальных адносінах.
3. Палітычныя мэты. Сігал успамінае выпадак, калі кандыдатка на выбарах раптам назвала сябе «квір», каб канкурыраваць з саперніцай-лесбіянкай.

Чаму ўнутры супольнасці з-за гэтага спрачаюцца?

Кожнае пашырэнне спісу літар выклікае ўнутраныя дэбаты. Напрыклад, нядаўняя дыскусія ў New York Times пад загалоўкам «Я гей, а не квір» паказала, што многія прадстаўнікі супольнасці не хочуць асацыявацца з новымі тэрмінамі.

Сігнал таксама паказвае на праблему эйджызмa: сучасныя актывісты часта перапісваюць гісторыю руху, не пытаючыся тых, хто стаяў у яго вытокаў і ствараў першыя прайды пасля Стоўнвола.

Што гэта азначае для будучыні?

Хутчэй за ўсё, новая літара афіцыйна не з’явіцца — сам Марк Сігал прызнае, што ў чарговым сімвале няма вострай неабходнасці.

Галоўная выснова заключаецца ў тым, што ніякая камбінацыя літар не зможа ідэальна апісаць мільёны людзей з іх унікальным досведам. Рух будаваўся не вакол акронімаў, а вакол людзей і іх правоў на самаідэнтыфікацыю без асуджэння з боку навакольных.

Старое назву «Gay Liberation Front» было выбрана з-за яго прастаты і здольнасці зрабіць людзей бачнымі — і менавіта гэтую бачнасць ветэраны руху лічаць галоўным дасягненнем.