Складзены спіс самых бяспечных краін для ЛГБТ-падарожнікаў

Берлінскае выдавецтва Blu Media апублікавала штогадовы індэкс бяспекі Spartacus Gay Travel Index. Эксперты ацанілі 216 краін і тэрыторый паводле 18 крытэрыяў: ад наяўнасці шлюбнай роўнасці да ўзроўню дзяржаўнага тэрору.

Коратка: што змянілася за год

• Ісландыя зноў на вяршыні рэйтынгу.
• Польшча зрабіла гістарычны рывок, падняўшыся адразу на 59 пазіцый.
• Расія працягвае падаць і знаходзіцца ў ніжняй частцы спісу побач з афрыканскімі дыктатурамі.
• Чачня ацэньваецца асобна ад РФ як адно з самых небяспечных месцаў на планеце.

Хто ў лідарах (і чаму там няма сюрпрызаў)

Першае месца другі год запар займае Ісландыя з максімальным балам 14. Там аднаполыя шлюбы легальныя з 2010 года, а правы трансгендарных і інтэрсэкс-людзей абароненыя на канстытуцыйным узроўні. Другі радок падзялілі Мальта і Іспанія. Таксама ў групу лідэраў уваходзяць Бельгія, Канада, Партугалія і Германія.

Феномен года: рывок Польшчы

Польшча стала галоўным прарывам 2026 года, падняўшыся з 118-га на 59-е место. Яшчэ нядаўна краіна была «сінонімам антыгейскай палітыкі ў ЕС», але сітуацыя радыкальна змянілася пасля змены ўлады.

Што на гэта паўплывала:

• Палітычныя змены: Прыход кааліцыі Дональда Туска і прызначэнне першага адкрытага гея ва ўрад — намесніка міністра юстыцыі Кшыштафа Шмішка.
• Судовыя рэформы: У сакавіку 2025 года Вярхоўны суд Польшчы спрасціў працэдуру змены юрыдычнага полу.
• Ліквідацыя «зон»: У краіне канчаткова былі адменены ўсе муніцыпальныя рэзалюцыі пра «зоны, свабодныя ад ЛГБТ».

Пры гэтым аднаполыя шлюбы ў Польшчы ўсё яшчэ забаронены, але эксперты ацанілі «змену тона» і рэальнае зніжэнне варожасці дзяржавы.

Расія: «Юрыдычны экстрэмізм»

Расія заняла 202-е месца. Яна знаходзіцца ў кампаніі Нігерыі, Катара, Туркменістана і Паўднёвага Судана. З 2023 года краіна ўпала на 25 пазіцый з-за прызнання «міжнароднага ЛГБТ-руху» экстрэмісцкім і пашырэння забароны на «прапаганду» на ўсе ўзросты.

Чачня выдзелена ў рэйтынгу асобным радком і займае 212-е месца. Становішча квір-людзей там супастаўнае з Афганістанам і Саудаўскай Аравіяй — эксперты называюць гэта зонай «дзяржаўнага тэрору».

Што адбываецца ў астатнім свеце

• Беларусь (132-е месца): Фармальна краіна паднялася ў рэйтынгу (з 174-га месца), але эксперты называюць гэта «паляпшэннем на паперы». У рэальнасці ў 2025 годзе фіксаваліся масавыя аблавы і пагрозы сілавікоў, а актывізм цалкам знішчаны. Беларусь паднялася толькі таму, што іншыя краіны сталі яшчэ горш.
• Украіна (74-е месца): Знаходзіцца ў адной групе з Сербіяй і Албаніяй. Вайна актуалізавала правы ЛГБТ-вайскоўцаў, што ўплывае на парадак дня ўнутры краіны.
• Непал (32-е месца): Галоўны поспех у Азіі (+21 пазіцыя) дзякуючы рашэнню Вярхоўнага суда аб рэгістрацыі аднаполых шлюбаў і новым правілам самаідэнтыфікацыі.
• ЗША (47-е месца): У краіне назіраецца эфект «ўнутранай мяжы» — у той час як Нью-Ёрк або Каліфорнія пашыраюць абарону правоў, у кансерватыўных штатах (Тэнэсі, Аклахома) асяроддзе становіцца ўсё больш варожым.

Вынік рэйтынгу: Усходняя Еўропа застаецца самым неаднародным рэгіёнам свету. Розніца ў 143 пазіцыі паміж Польшчай і Расіяй даказвае: узровень бяспекі — гэта не пытанне геаграфіі або культуры, а пытанне палітычнага выбару ўладаў.