Гісторыя Халакосту часта асацыюецца з жоўтай зоркай Давіда, але за калючым дротам нацысцкіх канцлагераў існавала жорсткая іерархія, пазначаная рознымі колерамі. Адным з самых прыніжальных знакаў быў ружовы трохкутнік.
Расказваем гісторыю «забытых ахвяр» нацызму: ад росквіту «квір-сталіцы свету» ў Берліне да медыцынскіх эксперыментаў у Бухенвальдзе і барацьбы за права называцца ахвярамі, якая зацягнулася на дзесяцігоддзі.
Нашыўка ў выглядзе ружовага роўнабаковага трохкутніка з вяршыняй, накіраванай уніз, у часы нацысцкай Германіі выкарыстоўвалася для ідэнтыфікацыі ў канцлагерах мужчын гомасексуальнай арыентацыі. Сэкс паміж мужчынамі лічыўся злачынствам і крымінальна пераследаваўся ў Трэцім рэйху. Праз некалькі дзесяцігоддзяў новае пакаленне геяў і лесбіянак стала выкарыстоўваць гэты сімвал для ўвекавечвання памяці пра трагічнае мінулае, дэманстрацыі барацьбы за правы чалавека і выказвання надзеі на новую эру свабоды, адкрытасці і гонару.
Змест
Коратка: Пра што гэты артыкул?
Да Гітлера Германія была сусветным цэнтрам ЛГБТ-культуры. У Берліне працавалі інстытуты сексалогіі і сотні гей-бараў. Нацысты не планавалі генацыд геяў, але хацелі іх «вылечыць» праз тэрор. Сексуальная арыентацыя лічылася пагрозай нараджальнасці арыjскай расы. Ружовы трохвугольнік быў кляймом ніжэйшай касты. Смяротнасць сярод яго носьбітаў дасягала 60%. Вызваленне ў 1945 годзе не стала свабодай. Былых вязняў пераводзілі з лагераў у турмы, а закон, паводле якога іх судзілі, дзейнічаў да 1994 года.
Берлін да катастрофы: Першая квір-сталіца свету
Трагедыя LGBTQ+ людзей у Германіі выглядае асабліва горка на фоне таго, што было да 1933 года. Пасля Першай сусветнай вайны Веймарская рэспубліка стала месцам беспрэцэдэнтнай свабоды. У Берліне працавала больш за 100 устаноў для гомасексуалаў, а тыраж тэматычных часопісаў дасягаў мільёна асобнікаў.
Галоўнай фігурай таго часу быў доктар Магнус Хіршфельд, заснавальнік Інстытута сэксуальных навук. Ён першым пачаў выдаваць транс-людзям «сертыфікаты трансвесцітаў», каб абараніць іх ад паліцыі, і даказваў, што сэксуальная арыентацыя — гэта прыроджаная рыса, а не загана.
Машына рэпрэсій: Параграф 175 і «Ружовыя спісы»
Усё змянілася ў 1933 годзе. Для нацыстаў гомасексуальнасць была «кражай дзяцей у дзяржавы». Генрых Гімлер заяўляў, што сэксуальная сфера — гэта не прыватная справа, а пытанне жыцця і смерці нацыі.
Рэпрэсіі разгортваліся паэтапна:
- Разгром навукі: У маі 1933 года нацысты разрабавалі інстытут Хіршфельда і спалілі яго бібліятэку.
- Прававая пастка: У 1935 годзе нацысты ўзмацнілі Параграф 175 Крымінальнага кодэкса. Цяпер для арышту не патрабаваўся палавы акт — дастаткова было «няпрыстойнага» погляду, абдымкаў ці перахопленага ліста.
- «Ружовыя спісы»: Гестапа стварыла спецыяльныя картатэкі на дзясяткі тысяч падазраваных.
Усяго за час праўлення нацыстаў было арыштавана каля 100 000 мужчын, з якіх да 15 000 апынуліся ў канцлагерах.
Лагерны ад: Чаму ружовы трохкутнік быў самым небяспечным?
У канцлагерах была ўведзена сістэма каляровых «вінкеляў» (трохвугольнікаў). Чырвоны — для палітвязняў, жоўты — для яўрэяў, ружовы — для гомасэксуальных мужчын.
Уладальнікі ружовага трохвугольніка знаходзіліся на самым дне іерархіі. Як успамінаў выжыўшы П'ер Зеель, з імі не было ніякай салідарнасці; над імі здзекаваліся і ахоўнікі, і іншыя зняволеныя.
Паводле гісторыка Рудзігера Лаўтмана, смяротнасць сярод «ружовых» дасягала 60%, у той час як сярод палітвязняў — 41%. Іх накіроўвалі ў штрафныя каманды на самыя цяжкія ўчасткі, напрыклад, на тарфяныя балоты, дзе людзі паміралі ад знясілення за тыдні.
У Бухенвальдзе і іншых лагерах над геямі праводзілі доследы, спрабуючы «выправіць» іх праз кастрацыю або ўжыўленне гарманальных капсул.
Людзі за калючым дротам
За сухой статыстыкай (каля 100 000 арыштаваных і да 15 000 адпраўленых у лагеры) стаяць жывыя гісторыі:
Фрыдрых Пауль. Пагадзіўся на кастрацыю ў надзеі на свабоду, але ўсё роўна прайшоў праз турмы і лагеры.
Карл Горац. Медбрат, які трапіў у Аўшвіц за тое, што адмовіўся памяншаць порцыі ежы для польскіх ваеннапалонных. У неразбярысе яму ўдалося змяніць ружовы трыкутнік на чырвоны (палітычны), што, магчыма, уратавала яму жыццё.
Роберт Ольберман. Заснавальнік моладзевай групы, які памёр у Дахау ва ўзросце 44 гадоў пасля жорсткіх збіццяў.
А што ж жанчыны?
Лесбійкі не падвяргаліся такому сістэматычнаму пераследу, бо нацысты лічылі, што жанчын заўсёды можна прымусіць нараджаць сілай. Спецыяльнага закона супраць іх не было, але «непажаданых» жанчын адпраўлялі ў лагеры пад выглядам «асацыяльных элементаў» з чорным трохкутнікам на вопратцы. чорным трохкутнікам на вопратцы.
Другая катастрофа: Жыццё пасля 1945 года
Калі саюзнікі вызвалілі лагеры, для носьбітаў ружовага трохкутніка кашмар не скончыўся. Іх часта не адпускалі дадому, а пераводзілі ў звычайныя турмы «дасяджваць» тэрміны, прызначаныя нацысцкім судом.
Параграф 175 працягваў дзейнічаць у абедзвюх частках Германіі. У ФРГ паводле яго асудзілі яшчэ каля 100 000 чалавек у перыяд з 1949 па 1969 гады.
Выжыўшых у лагерах геяў афіцыйна не прызнавалі ахвярамі нацызму, ім адмаўлялі ў кампенсацыях, а іх гісторыі замоўчваліся дзесяцігоддзямі. Афіцыйная рэабілітацыя ў Германіі адбылася толькі ў 2002 годзе.
Ад сораму да гонару: Перараджэнне сімвала
Толькі ў 1970-х гадах новае пакаленне актывістаў вырашыла вярнуць сімвал свайго ўціску. Ружовы трохвугольнік быў перавернуты вяршыняй уверх і стаў міжнародным знакам барацьбы за правы чалавека і памяці пра загінулых.
Нянавісць нікуды не знікла — яна толькі набывае новыя формы. Памяць пра тых, хто прайшоў праз пекла з ружовай нашыўкай — гэта форма супраціву забыццю.
Расказваць гэтыя гісторыі ўслых — значыць гарантаваць, што людзі, якіх спрабавалі сцерці з гісторыі, ніколі не знікнуць канчаткова. Ружовы трохвугольнік сёння — гэта маніфест таго, што права на любоў і годнасць не можа быць адабрана ні адным рэжымам.
0 каментарыяў
Увядзіце email — мы дашлём аднаразовы код. Без пароляў і акаўнтаў.
Код адпраўлены на
Калі ліст не з'явіўся ў «Уваходных» на працягу некалькіх хвілін, правер папку «Спам», «Непажаданая пошта» або «Прамоакцыі», бо некаторыя паштовыя сэрвісы могуць памылкова змяшчаць туды аўтаматычныя паведамленні