З 9 траўня! Пра свята, якое смярдзіць хлуснёй і прапагандай

Давайце я адразу агаваруся, што з найвялікшай павагай стаўлюся да памяці ўсіх загінулых у ходзе самай страшнай вайны ў чалавечай гісторыі.

Але зноў на носе гэтае палітызаванае данельзя свята, якое смярдзіць не толькі порахам, але яшчэ і хлуснёй ды прапагандай. Таму не магу не выказацца.

Начнём с того, что 9 мая – весьма странная дата. Капитуляция Фашистской Германии была подписана 8 мая 1945 года. Япония сдалась 2 сентября и именно в этот день Вторая мировая война официально завершилась. 

Но Советы сознательно выбрали свой собственный день, поскольку создавали миф о своей собственной, яко бы отдельной войне – Великой Отечественной. Нужно это было в первую очередь, чтобы замять тот факт, что во Вторую Мировую СССР вступил, по сути, на стороне Гитлера, в 1939 году заняв часть Польши. 

З другога боку, гісторыя СССР пачыналася, па сутнасці, у 1917 годзе. Нібыта да дзядулі Леніна нічога не існавала. І вайну вырашылі зрабіць самым яркім з савецкіх патрыятычных міфаў.

Чым больш часу праходзіла, чым менш заставалася жывых сведкаў тых падзей, тым далей гэты міф разыходзіўся з рэальнасцю.

Невыгодные детали войны замалчивались или попросту отрицались. Выгодные – наоборот идеализировались и выпячивались. Полученным, тщательно отшлифованным результатом нас всех и пичкали с самого детства. 

Не было ні дзясяткаў мільёнаў загубленых жыццяў, ні загародатрадаў, ні амерыканскай тушонкі, ні ленд-лізу (за які СССР так ніколі і не разлічыўся). Не бралі саветы ў 39 годзе Брэсцкую крэпасць. Не ездзілі па савецкіх дарогах студэбеккеры, не лятаў Пакрышкін на Аэракобры. Беларуская і ўкраінская партызаны ваявалі выключна за саветы. І не займаліся савецкія салдаты ні марадзёрствам, ні рабаваннямі, не гвалцілі жанчын і не забівалі безабаронных.

Страшная война, противоречивая и отвратительная, как любая другая, стала в итоге идеологически верной, героической и абсолютно чёрно-белой. Шаг вправо, шаг влево от официальной версии – равно предательство. 

Тут, мне здаецца, будзе дарэчы ўспомніць, як я стаў фашыстам яшчэ ў сярэдняй школе.

Нам задали сочинение на тему Великой Отечественной и я решил использовать самый эксклюзивный материал, который был под рукой – воспоминания тогда ещё живых родственников.

Написал ровно то, чему они были свидетелями. Как боялись партизан сильнее, чем немецко-фашистских захватчиков. Потому что немцы никогда не забирали последнее. А партизаны, что приходили ночью, – забирали. 

Як маю бабулю, якая выпадкова апынулася на полі бою з малодшым братам на руках, вывёў у бяспечнае месца нямецкі салдат.

Як пасля вайны расстралялі аднавяскоўца, героя вайны, за тое, што не захацеў уступаць у калгас.

За это сочинение я получил 5/2. 5 – за ошибки, 2 – за содержание. И был при всём классе заклеймён фашистской гадиной. 

Таму што каму патрэбная гэтая праўда? 

Конечно, не стоило её писать. Ведь упоминать вещи, которые не согласуются с официальной версией войны, – всё равно, что оскорблять чувства верующих. Верующих в Великую победу советского оружия в благородной оборонительной войне во спасение всего хорошего от всего плохого.

Не, зразумейце правільна. Я вельмі рады, што антыгітлераўская кааліцыя перамагла. У людзей, што кіравалі Рэйхам, былі вельмі дзіўныя ідэі пра справядлівы ўлад свету. Судзячы па ўсім, славян таксама лічылі трошкі лішнімі. Разам з яўрэямі, цыганамі і інвалідамі. 

Мая думка ў тым, што тая вайна зусім не была прыгожай. Мне здаецца, увогуле не бывае ні справядлівых войнаў, ні высакародных салдат. Любая вайна перш за ўсё жудасная і агідная. Якось так мы ўладкаваныя, што калі чалавеку даюць у рукі зброю, дазваляюць з яе страляць і кажуць, што нічога за гэта яму не будзе, большасць з нас выяўляе ў сабе вельмі змрочныя рысы. 

І разам з адзінкавым гераізмам і высакароднасцю будуць сотні тысяч выпадкаў зверства і гвалту. 

І пра гэта вельмі важна памятаць.

Бо калі вайну рабіць узнёслую і высакародную, без бруду, вошай, бязлюдных забойстваў, пачварных учынкаў і страшных раненняў, у людзей можа нарадзіцца нездаровае жаданне вярнуць сабе крыху таго былога гераізму.

І замест цалкам дарэчнага лозунга “больш ніколі” можа з’явіцца дзіўнае “можам паўтарыць”. На мерсэдэсах і БМВ пачнуць пісаць “на Берлін”. Медыйныя асобы і просты народ пачнуць вешаць дзе ні папала георгіеўскія стужкі.

І зусім побач, у суседняй краіне можа пачацца новая, страшная, агідная, бязлюдная братазабойчая вайна.

Вось такі дзіўны дзень свята.

Маўкліва і не чокаючыся.