🇩🇪💸 Германія ў эканамічным тупіку: няма грошай, няма плана, няма надзеі?

Гэты матэрыял напісаны на аснове тэксту The Wall Street Journal “Нямецкая эканамічная мадэль зламана, і ніхто не мае плана Б” (“Нямецкая эканоміка зламалася, а «плана Б» ні ў кога няма”).

Яшчэ нядаўна эканоміка Германіі лічылася непахіснай, а “Made in Germany” было сімвалам якасці. Але часы змяняюцца: свет ужо не так актыўна скупляе нямецкія машыны і абсталяванне, Кітай адбірае рынак, а энергетычны крызіс толькі пагаршае сітуацыю. І што самае сумнае — плана “Б” у Германіі няма.

Колісь гігант, а цяпер?..

Возьмем, напрыклад, Інгальштадт. Гэтае горад з 140 тысячамі жыхароў доўгія гады купаўся ў грошах дзякуючы Audi. Кампанія спраўна плаціла сотні мільёнаў еўра падаткаў, забяспечваючы гораду шыкоўнае жыццё. Але ў 2024 годзе ўсё змянілася: прыбытак Audi абрынуўся на 91%, продажы ў Кітаі прасеялі на 25%, а скарачэння працоўных месцаў ужо не пазбегнуць.

Кітайскія аўтавытворцы, якіх раней не ўспрымалі ўсур’ёз, цяпер адбіраюць пакупнікоў. Да таго ж рост коштаў на энерганосьбіты і магчымыя амерыканскія пошліны робяць сітуацыю яшчэ горшай. У выніку — эканоміка Германіі стагнуе з 2019 года, і канца гэтаму не відаць.

Скарачэнні, пратэсты і… газоны?

Праблемы Audi цягнуць за сабой і іншых. У Швайнфурце бастуюць работнікі Schaeffler праз страту 700 месцаў. ZF Friedrichshafen скарачае 14 тысяч супрацоўнікаў. Нават бургамістр Інгальштадта Крысціян Шарпф вымушаны шукаць грошы ў самых нечаканых месцах: ён павысіў плату за музеі, паркоўкі, аўтобусы і нават скараціў частату скошвання грамадскіх газонаў!

“Мы прывыклі, што бізнес сам ідзе да нас, а цяпер усё іначай”, — сумуе Караліна Блок, уладальніца мясцовага гатэля.

Ці Германія ўжо не лідар?

У тэхналагічнай гонцы Германія відавочна адстае. На распрацоўку ІІ і праграмнага забеспячэння яна ўкладвае ўсяго 3,1% ВУП, тады як ЗША — 3,6%, а Паўднёвая Карэя — 5,2%. Каб хоць неяк дагнаць канкурэнтаў, краіне трэба 600 мільярдаў еўра на мадэрнізацыю інфраструктуры і абароны.

Але грошай няма, бо падатковая нагрузка на жыхароў заперадольная. У 2024 годзе немец без дзяцей аддаваў амаль палову сваёй зарплаты дзяржаве, а яшчэ адкладваў 20% даходаў, што тармозіць эканоміку.

А палітыкі? Тыя яшчэ аптымісты

Эканамічны крызіс ужо абагнаў міграцыю і бяспеку ў спісе галоўных праблем для немцаў. Але ўрад Шольца непапулярны як ніколі, а палітыкі пазбягаюць складаных рашэнняў. Ніхто не хоча скарачаць сацвыплаты або ўсур’ёз мяняць эканамічную мадэль.

Альтэрнатыва? Вярнуцца да “старога добрага” — да танных энергарэсурсаў і менш строгіх эка-нормаў. Так лічыць, напрыклад, Лейф-Эрык Хольм з “Альтэрнатывы для Германіі”. Але ці дапаможа гэта? Эксперты скептычныя.

Што чакае нямецкую эканоміку? Пакуль што — нічога добрага. Але, можа быць, усё-ткі пара прыдумаць план “Б”?