Ад моманту абрання Дональда Трампа прэзідэнтам ЗША ў 2016 годзе адносіны паміж Злучанымі Штатамі і Кітаем зазналі істотныя змены, якія характарызуюцца ўзмацненнем напружанасці і канкурэнцыі. Вяртанне Трампа ў Белы дом у 2024 годзе азнаменавала новы этап у амерыкана-кітайскіх адносінах, з акцэнтам на жорсткую палітыку і стратэгічнае супрацьстаянне.

Вяртанне Дональда Трампа на пасаду прэзідэнта ЗША ў 2024 годзе азнаменавала новы віток напружанасці ў адносінах з Кітаем. Жорсткая палітыка адміністрацыі Трампа, накіраваная на стрымліванне Пекіна, нясе ў сабе рызыкі як для глабальнай эканомікі, так і для міжнароднай бяспекі…

Гістарычны кантэкст і эвалюцыя адносін

У 1970-я гады ЗША і Кітай пачалі збліжэнне, абумоўленае імкненнем супрацьстаяць уплыву СССР. Амерыканская палітыка таго часу меркавала, што эканамічнае супрацоўніцтва з Кітаем прывядзе да яго дэмакратызацыі і інтэграцыі ў ліберальны сусветны парадак. Аднак падзеі, такія як падаўленне пратэстаў на плошчы Цяньаньмэнь у 1989 годзе, паказалі, што Кітай мае намер ісці ўласным шляхам развіцця.

У перыяд прэзідэнцтва Барака Абамы стратэгія “Павароту ў Азію” была накіравана на ўзмацненне амерыканскай прысутнасці ў рэгіёне, але не змагла істотна змяніць дынаміку адносін з Кітаем. Пры першым тэрміне Трампа (2016–2020) ЗША пачалі палітыку “дэкаплінга” — паступовага разрыву эканамічных сувязяў з Кітаем, у суправаджэнні ўвядзення тарыфаў і санкцый.

Вяртанне Трампа і ўзмацненне канфрантацыі

Другі тэрмін Трампа пачаўся з заяў пра намер увесці высокія мыты на ўсе кітайскія тавары, што сведчыць пра працяг і ўзмацненне гандлёвай вайны. Адміністрацыя Трампа, уключна з вядомымі крытыкамі Кітая, такімі як спікер Палаты прадстаўнікоў Майк Джонсан, нацэлена на агрэсіўную палітыку стрымлівання Пекіна. // Armenpress

Асаблівая ўвага надаецца Тайваню, які разглядаецца як ключавы элемент у стратэгіі супрацьдзеяння Кітаю. Падтрымка Тайваня з боку ЗША ўзмацняецца, што выклікае негатыўную рэакцыю Пекіна і павышае рызыку ваеннай эскалацыі ў рэгіёне. // Ведамасці

Эканамічныя і геапалітычныя наступствы

Працяг палітыкі “дэкаплінгу” можа прывесці да сур’ёзных змен у сусветнай эканоміцы. Разрыў эканамічных сувязяў паміж дзвюма найбуйнейшымі эканомікамі свету можа выклікаць дэстабілізацыю сусветных рынкаў, пераразмеркаванне вытворчых ланцужкоў і змяненне гандлёвых патокаў. Акрамя таго, узмацненне санкцый і тарыфаў можа негатыўна паўплываць на эканамічны рост як у ЗША, так і ў Кітаі.

Геапалітычнае ўзмацненне супрацьстаяння паміж ЗША і Кітаем можа прывесці да фарміравання новых альянсаў і ўзмацнення напружанасці ў Азіяцка-Ціхаакіянскім рэгіёне. Краіны рэгіёна могуць апынуцца перад выбарам паміж дзвюма звышдзяржавамі, што ўскладніць іх знешнепалітычныя стратэгіі і можа прывесці да дэстабілізацыі рэгіянальнай бяспекі.

Магчымыя сцэнары развіцця адносін Кітая і ЗША

1. Эскалацыя гандлёвай вайны. Увядзенне новых тарыфаў і санкцый можа прывесці да адказных мер з боку Кітая, што пагоршыць эканамічнае супрацьстаянне і негатыўна адаб'ецца на глабальнай эканоміцы.
2. Ваеннае супрацьстаянне. Узмацненне падтрымкі Тайваня і ваеннай прысутнасці ЗША ў рэгіёне можа справакаваць ваенны канфлікт з Кітаем, наступствы якога будуць катастрафічнымі для ўсяго свету.
3. Дыпламатычнае ўрэгуляванне. Нягледзячы на жорсткую рыторыку, існуе верагоднасць таго, што абедзве бакі прыйдуць да разумення неабходнасці дыялогу і пошуку кампрамісаў для прадухілення глабальнай дэстабілізацыі.