З прыходам Трампа мір, Еўропа (і Украіна) апынуцца ва ўмовах няпэўнасці і перамен

Тое, чаго баялася Еўропа, здарылася — Трамп зноў стаў прэзідэнтам ЗША. Цяпер чалавек, які не ўмее карыстацца аўтазагарам будзе вызначаць сусветны парадак дня. Што чакае свет? І чаго чакаць Еўропе?

Еўропа ў шоку і ў меншай бяспецы

Гады дрэнных інвестыцый у абарону і эскалацыя вайны паміж Расіяй і Украінай пакінулі ЕС у становішчы, калі яму патрэбна падтрымка ЗША.

ЕС моцна абапіраецца на ЗША у пытаннях гандлю і гарантый бяспекі, што павышае стаўкі для рэгіёна, які сутыкаецца з эканамічнай валацільнасцю, падзеннем канкурэнтаздольнасці, ростам прававога нацыяналізму і павышанымі рызыкамі бяспекі з-за ўварвання Расіі ва Украіну.

Трамп не хавае сваіх амбіцый зрабіць еўрапейскі гандаль больш дарагім, што дадае трывогі на фондавыя рынкі, дзе рэгіён (ЕС) можа апынуцца прайграўшым.

ЗША з'яўляюцца найбуйнейшым гандлёвым партнёрам Еўрапейскага Саюза. З цягам часу краіны ўсталявалі велізарныя гандлёвыя адносіны, якія забяспечваюць рабочыя месцы для 16 мільёнаў чалавек па абодва бакі Атлантыкі і трыльёны долараў у гандлі і інвестыцыях. І гэта яшчэ не ўсё — палова еўрапейскай вытворчасці залежыць ад гандлю, які цяпер апынуўся пад пагрозай.

Трамп, кандыдат ад Рэспубліканскай партыі, плануе ўвесці дадатковыя тарыфы ў памеры 10-20% на трангранічны гандаль, што зробіць гандаль дарагой і, магчыма, аслабіць еўра.

Гэта не выглядае фантастычным вынікам, улічваючы, што Трамп увёў тарыфы на імпарт сталі і алюмінію з рэгіёна падчас свайго першага тэрміну на пасадзе прэзідэнта. Новыя тарыфы могуць нашкодзіць эканомікам такіх краін, як Германія, якая адчувае цяжкасці і моцна залежыць ад экспарту ў ЗША, скарачаючы ВУП на 0,23%, паказваюць даследаванні.

“Перспектыва адказных мер на больш чым 350 мільярдаў долараў экспарту з ЗША ў Еўропу азначае, што дамашнія гаспадаркі і прадпрыемствы сутыкнуцца з больш высокімі цэнамі, што скароціць пакупніцкую здольнасць спажыўцоў і пашкодзіць карпаратыўным прыбыткам у Еўропе”, — сказаў Джэймс Найтлі, галоўны міжнародны эканаміст ING.

Брусель ужо рыхтуецца да таго, як выбары і жорсткая тарыфная палітыка могуць адбіцца на сітуацыі.

Тым не менш, калі Еўропе ўдасца атрымаць выключэнне з тарыфнай сістэмы Трампа, гэта “можа павысіць адносную канкурэнтаздольнасць еўрапейскіх кампаній у ЗША”, адзначыў Мейерс.

У кожным разе, Мэйерс чакае, што трохбаковыя адносіны паміж ЗША, Кітаем і Еўропай стануць больш складанымі.

Чакаецца, што Трамп падніме тарыфы на Кітай, прымушаючы азіяцкую супердзяржаву скіроўваць больш экспарту ў Еўропу (чым гэта адбываецца цяпер), што павялічвае рызыку распачатай гандлёвай вайны, кажа Мейерс.

Трамп, верагодна, вернецца да курсу, накіраванага на ўзмацненне ізаляцыянізму і прагматычнае пераразмеркаванне саюзных абавязацельстваў ЗША. Еўропа, хутчэй за ўсё, сутыкнецца з ціскам павялічваць свае выдаткі на абарону і ўзмацняць сваю аўтаномію ў пытаннях бяспекі. Верагодны таксама перагляд супрацоўніцтва з ЕС, які можа прывесці да больш жорсткіх умоў гандлёвых здзелак.

Нявызначанасць у бізнесе

Хоць тарыфы — гэта адзін са спосабаў паставіць «Амерыку на першае месца», як сцвярджае Трамп, выбары могуць стаць толькі пачаткам агульнага глабальнага змянення настрояў.

Існуе небяспека, што прэзідэнт Трамп можа прывесці да значных зменаў як у эканамічным, так і ў геапалітычным асяроддзі. Адсталая канкурэнтаздольнасць Еўропы ў галіне тэхналогій, інавацый і абароны стала «экзістэнцыяльным выклікам», як адзначыў былы прэзідэнт Еўрапейскага цэнтральнага банка Марыа Драгі ў верасні.

У той час як Еўропа спрабуе ўзмацніць свае пазіцыі ў хуткім і жорсткім свеце інавацый, яна таксама набыла дрэнную рэпутацыю за жорсткі кантроль над амерыканскімі тэхналагічнымі гігантамі па пытаннях іх анлайн-бяспекі і антыманапольнай практыкі.

Трамп нядаўна паскардзіўся на тое, што ЕС наклаў шматмільярдны штраф на Apple, паабяцаўшы прыняць меры, калі ён выйграе выбары. Ён таксама выступаў супраць еўрапейскіх рэгуляцый у мінулым.

НАТА

Хоць Трамп неаднаразова выказваўся за ўмацаванне НАТА, ён таксама можа настойваць на пераразмеркаванні расходаў і чакаць ад Еўропы большай самастойнасці ў кіраванні абаронай. Гэта можа азначаць зніжэнне ўдзелу ЗША ў еўрапейскіх справах, што запатрабуе ад краін ЕС большай кансалідацыі і незалежнасці ў пытаннях абароны.

На мой погляд. Галоўнае пытанне адносна другога тэрміну Трампа заключаецца ў тым, ці будуць у пакоі дарослыя, якія прымаюць рашэнні пра палітыку.

Справа ў тым, што Трамп раней пагражаў выйсці з NATO. Ён нават заявіў, што «заахвоціць» Расію рабіць «усё, што ім чорт ведае што захочацца» з NATO, калі краіны не будуць плаціць за альянс, як паведамляла выданне Politico раней сёлета. Калі Трамп вырашыць змяніць курс у падтрымцы Украіны, еўрапейскія краіны хутка павялічаць абаронныя выдаткі для ўмацавання нацыянальнай бяспекі.

У падыходзе Трампа ёсць вельмі моцныя рысы аўтакратыі. І гэта адзін з рызык Трампа 2.0 … яго ўлада можа натхніць іншых правых лідараў Еўропы, такіх як Віктар Орбан з Венгрыі.

Перспектывы вайны ва Украіне

Прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі павіншаваў Дональда Трампа з перамогай на прэзідэнцкіх выбарах у ЗША. У сваім віншаванні, апублікаваным у соцсетцы ікс, Зяленскі напісаў, што ўспамінае «цудоўную сустрэчу» з Трампам у верасні, на якой яны, па яго словах, «падрабязна абмяркоўвалі стратэгічнае партнёрства Украіны і ЗША, план перамогі і шляхі спынення расійскай агрэсіі супраць Украіны».

У рыторыцы Трампа ён абяцаў хуткае ўрэгуляванне канфлікту, але ягоны падыход можа азначаць замарозку актыўнай дапамогі Украіне або нават магчымасць ціску на Кіеў з мэтай перамоваў з Расіяй на ўмовах спынення агню без сур'ёзных гарантый. Гэта можа падштурхнуць еўрапейскія краіны да самастойнага пошуку шляхоў падтрымкі Украіны і ўмацавання сваёй абароназдольнасці.