Улады абвяшчаюць ЛГБТ-ініцыятывы «экстрэмісцкімі». Што рабіць тым, каму гэтыя ініцыятывы патрэбныя?

У Расіі працягваюць жыць мільёны ЛГБТ-людзей, якім патрэбныя дапамога, інфармацыя і падтрымка сувязяў. «Першы аддзел» разам з юрыстам па правах ЛГБТ-людзей Максам Аленічавым адказвае на галоўныя пытанні пра звароты ў такія праекты.

Што адбываецца?

Арганізацыі, дзейнасць якіх дзяржава спрабуе забараніць у Расіі, займаюцца падтрымкай квір-людзей — аказваюць псіхалагічную і юрыдычную дапамогу; ствараюць бяспечныя прасторы; рэалізуюць праграмы, накіраваныя на пераадоленне дыскрымінацыі, стэрэатыпаў, прадузятасцей і стыгматызацыі; асвятляюць праблемы ЛГБТК-супольнасці ў Расіі.

Што гэта значыць для арганізацый? Цяпер яны закрыюцца і перастануць дапамагаць?

Калі суд аб'яўляе арганізацыю «экстрэмісцкай» і забараняе яе дзейнасць у Расіі, для яе наступаюць прававыя наступствы. З гэтага моманту забаронена:

• праводзіць сходы, сустрэчы і любыя мерапрыемствы;
• рэалізоўваць праекты;
• праводзіць пасяджэнні органаў кіравання;
• займацца любой іншай дзейнасцю.

Але адказнасць за гэта можа наступіць толькі пасля ўступлення рашэння суда ў сілу і ўнясення ініцыятывы ў пералік «экстрэмісцкіх арганізацый».

Нягледзячы на забароны дзяржавы, ініцыятывы, што дапамагаюць, знаходзяць спосабы працягваць сваю дзейнасць і дапамагаць квір-людзям у Расіі бяспечнымі спосабамі.

Калі суд прызнаў ЛГБТ-ініцыятыву «экстрэмісцкай», я магу звярнуцца да яе па дапамогу?

Так. На дадзены момант не было ніводнага выпадку пераследу чалавека, які звярнуўся па псіхалагічную, юрыдычную або іншую дапамогу ў ЛГБТ-ініцыятыву. Сёння такія дзеянні не падпадаюць пад паняцце «ЛГБТ-экстрэмізм».

Атрыманне індывідуальных кансультацый ад імя ЛГБТ-ініцыятывы — не злачынства і ўмоўна бяспечна. Калі вы знаходзіцеся ў Расіі, лепш сачыць за практыкай сілавікоў і прытрымлівацца базавых правілаў бяспекі, каб максімальна знізіць рызыкі. Пра гэта — у апошнім пункце.

Звяртацца да спецыялістаў, якія дапамагаюць (урачоў, псіхолагаў, юрыстаў і іншых), у прыватным парадку — гэта бяспечна?

Так. Рашэнне ВС РФ аб прызнанні «экстрэмісцкім» неіснуючага «Міжнароднага грамадскага руху ЛГБТ» не забараняе квір-людзям быць сабой, звяртацца па дапамогу па ўсіх тых пытаннях, па якіх да іх звяртаюцца і не ЛГБТ-людзі.

Зварот па медыцынскай, псіхалагічнай, сацыяльнай, юрыдычнай і іншай дапамогай да спецыялістаў, якія працуюць як прыватныя асобы, самазанятыя, ІП, у складзе камерцыйных і некамерцыйных, дзяржаўных і недзяржаўных арганізацыйне лічыцца парушэннем заканадаўства аб «ЛГБТ-экстрэмізме».

Ці можна глядзець эфіры ЛГБТК-ініцыятыў? Падпісвацца на іх публікі і каналы ЛГБТ-блогераў? Чытаць іх матэрыялы?

Так, усё гэта бяспечна і не лічыцца парушэннем закона.

Але калі вы плануеце ўдзельнічаць у анлайн-мерапрыемствах, задаваць пытанні спікерам або размаўляць у чаце, важна рабіць гэта не пад сваім імем, а ананімна або з змененымі данымі. Адкрытую камунікацыю на эфірах ЛГБТ-ініцыятыў могуць палічыць «ўдзелам у дзейнасці экстрэмісцкай арганізацыі».

Ананімны ўдзел не дазволіць сілавікам сабраць доказы і паставіць пытанне аб прыцягненні да адказнасці. У такой камунікацыі важна заўсёды выкарыстоўваць VPN, не называць сапраўднае імя, не паказваць свае фота і не ўключаць камеру. Калі эфір праходзіць у браўзеры — падключацца праз рэжым інкогніта/выдаляць дадзеныя з гісторыі пасля заканчэння мерапрыемстваў.

Як яшчэ засцерагчы сябе, калі я знаходжуся ў Расіі і звяртаюся па дапамогу ў ЛГБТК-ініцыятывы?

Не варта рэпостыць матэрыялы са старонак ЛГБТК-ініцыятыў у соцсетках, а таксама публікаваць іх эмблемы і вясёлкавую сімволіку. У залежнасці ад сітуацыі за гэта могуць скласці пратакол аб адміністрацыйным правапарушэнні па ст. 20.3. КаАП або ўзбудзіць крымінальную справу па ч.2 ст. 282.2 УК.

Выкарыстоўвайце VPN падчас анлайн-кансультацый і прамых эфіраў.

Не выкарыстоўвайце для камунікацыі расійскія сэрвісы: Яндекс Телемост, Макс, Mail.Ru, ВКонтакте і іншыя. Расійскія ЛГБТ-ініцыятывы ніколі не прапануюць вам зносіны ў небяспечных сэрвісах.

Звяртайцеся па кансультацыі толькі да тых ЛГБТ-ініцыятыў, якім вы давяраеце, выконвайце іх рэкамендацыі па бяспецы і сачыце за абнаўленнем гэтых рэкамендацый.

Калі вы падключаецеся з РФ да адкрытага онлайн-мерапрыемства на ЛГБТК-тэмы, лепш не ўключаць відэакамеру, выдаліць з профілю ваша фота і не заходзіць на трансляцыю пад сапраўдным імем.