Платформа расійскіх дэмсіл пры ПАСЕ выпусціла заяву ў падтрымку ЛГБТК+ супольнасці

4 сакавіка 2026 года Платформа расійскіх дэмакратычных сіл пры Парламенцкай асамблеі Савета Еўропы (ПАСЕ) апублікавала афіцыйная заява ў падтрымку расійскай ЛГБТ-супольнасці. Падставай для гэтага кроку стала прызнанне групы «Выхад» «экстрэмісцкай» арганізацыяй, што, на думку членаў Платформы, з'яўляецца працягам палітыкі сістэматычнага знішчэння грамадзянскай супольнасці ў Расіі.

Расказваем, што гаворыцца ў гэтым дакуменце і чаму аўтары лічаць рэпрэсіі супраць квір-людзей пагрозай для ўсяго расійскага грамадства.

Кантэкст. 3 сакавіка 2026 года суд у Санкт-Пецярбургу задаволіў пазоў Міністэрства юстыцыі і прызнаў экстрэмісцкай арганізацыяй ЛГБТК+ групу «Выхад», забараніўшы яе дзейнасць на тэрыторыі РФ. Гэта рашэнне стала працягам кампаніі па «сістэматычным знішчэнні грамадзянскай супольнасці», важнай часткай якой, на думку аўтараў заявы, з'яўляюцца незалежныя арганізацыі, што аказваюць юрыдычную і псіхалагічную дапамогу.

У адказ на гэта Платформа пры ПАСЕ выпусціла сваю пятую па ліку сумесную заяву. У ёй падкрэсліваецца, што пераслед праваабаронцаў робіць немагчымым абарону правоў уразлівых груп.

Чаму гэта важна?

Аўтары заявы нагадваюць, што небяспечны прэцэдэнт быў створаны яшчэ 30 лістапада 2023 года, калі Вярхоўны суд прызнаў экстрэмісцкім неіснуючае «міжнароднае грамадскае рух ЛГБТ».

На думку Платформы, расійскія ўлады выкарыстоўваюць гэты механізм для:

• Крыміналізацыі любой формы самаарганізацыі і салідарнасці.
• Увядзення абавязковай дзяржаўнай ідэалогіі пад выглядам «абароны традыцыйных каштоўнасцяў».
• Усталяванні таталітарных практык, якія пазбаўляюць грамадзян асабістай аўтаноміі і годнасці.

У чым галоўная пагроза для тых, хто не адносіцца да ЛГБТК+?

У дакуменце асабліва падкрэсліваецца, што рэпрэсіі супраць квір-супольнасці — гэта толькі «абкатка» механізмаў, якія пазней будуць ужытыя да астатніх.

«Стыгматызацыя і крыміналізацыя магчыма ў дачыненні да любой “іншай” групы — рэлігійнай, этнічнай, грамадска-палітычнай», — гаворыцца ў тэксце. Аўтары называюць гэта стратэгіяй кіравання краінай праз штучны раскол грамадства.

Што прапануюць аўтары заявы?

Члены Платформы лічаць, што дзеянні расійскіх уладаў прама супярэчаць дакументам Савета Еўропы ў галіне правоў чалавека. У сувязі з гэтым яны заклікаюць міжнародныя інстытуты:

1. Прызнаць пераслед ЛГБТК+ людзей у Расіі палітычна матываваным.
2. Распрацаваць спецыяльныя механізмы рэагавання і абароны для актывістаў.
3. Узмацніць гуманітарную падтрымку і праграмы тэрміновай дапамогі для тых, хто працягвае працу ва ўмовах ціску.

Заява завяршаецца словамі салідарнасці з тымі, хто працягвае абараняць чалавечую годнасць у Расіі, нягледзячы на пагрозы.

• Саве́т Еўро́пы (англ. Council of Europe, фр. Conseil de l’Europe) — міжнародная арганізацыя, якая садзейнічае супрацоўніцтву паміж сваімі членамі, дзяржавамі і краінамі Еўропы, у галіне стандартаў права, правоў і свабод чалавека і грамадзяніна, дэмакратычнага развіцця, законнасці і культурнага ўзаемадзеяння.